you're reading...
Geology and Society, Uncategorized, Volcanoes

Vergeet Eyjafjallajökull, denk eerder aan Laki!

Sinds 2010 duikt bij elke uitbarsting van een IJslandse vulkaan het doembeeld van Eyjafjallajökull op. De enige vraag die men zich stelt, is of een aswolk mogelijk het luchtverkeer in Europa zou kunnen verstoren. Ondertussen weten we dat de luchtvaartautoriteiten hun les geleerd hebben. Een paniekreactie zoals in 2010 is dan ook weinig waarschijnlijk. Maar misschien stellen we wel de verkeerde vraag! Schuilt het gevaar van Bárðarbunga zich eigenlijk wel in een mogelijke aswolk? Of is het gevaar van de aan-de-gang-zijnde spleeteruptie in de Holuhraunvlakte compleet onzichtbaar … maar des te gevaarlijker voor de volksgezondheid?

Dublin20140906-SO2

Luchtkwaliteitsmetingen in Dublin (Ierland) met concentratie van NO2 (blauw) en SO2 (groen). Let vooral op de piek van SO2 op 6 september.

Op 6 september werd overal in Ierland voor enkele uren een verhoogde concentratie in zwaveldioxide (SO2) in de lucht gemeten. Op de grafiek zien we een piek van bijna 200 microgram SO2 per kubieke meter lucht, gemeten in Dublin. Op sommige plaatsen in Ierland liep de concentratie zelfs op tot bijna 300 microgram SO2 per kubieke meter lucht. Vanwaar kwam deze ‘luchtvervuiling’? Ja hoor, Bárðarbunga is de schuldige. Een wolk van zwaveldioxide, uitgestoten door de Holuhrauneruptie, bereikte die dag Ierland. Veel ruchtbaarheid is hieraan niet gegeven ….

Maar wat betekent nu 200 microgram SO2 per kubieke meter lucht voor de luchtkwaliteit? De Wereldgezondheidsorganisatie WHO stelt dat kortstondige blootstelling (gedurende 10 minuten) aan 500 microgram SO2 per kubieke meter lucht schadelijk kan zijn. Aan een extrapolatie naar een toegelaten concentratie gedurende enkele uren, waagt de WHO zich zelfs niet. Als limiet voor langdurige blootstelling (gemiddeld over 24 uur) stelt de WHO 20 microgram SO2 per kubieke meter lucht als limiet. Hogere concentraties kunnen leiden tot serieuze gezondheidsproblemen en mogelijk verhoogde mortaliteit. Rekening houdend met deze limieten, kan men zich dan ook al terecht de vraag stellen of de SO2 piek in Ierland op 6 september zo onschuldig was …

Het wordt dan misschien ook hoog tijd dat de overheden in Europa zich niet langer blindstaren op een mogelijke aswolk, maar eens beginnen nadenken over de mogelijke gevolgen van een giftige gaswolk die vanuit het hoge Noorden Europa zou kunnen overspoelen.

En dan spreken we niet meer over een Eyjafjallajökull scenario, maar over een Laki scenario. Gedurende acht maanden in 1783 en 1784 deed zich een spleeteruptie voor. Enorme hoeveelheden giftige zwavelhoudende gassen kwamen vrij. De impact op de IJslandse veestapel was catastrofaal. Maar ook Europa deelde in de klappen. In de zomer van 1783 versmachtte een giftige zwavelhoudende mist, de ‘Laki haze’, het West-Europese continent. Verhoogde sterftecijfers werden in verschillende steden opgetekend in het najaar 1783. Deze worden in relatie gebracht met de Laki eruptie.

Dus vergeet Eyjafjallajökull … en begin maar eerder te denken aan Laki (*)!

(*) Trouwens, de spleeterupties van Laki maken deel uit van het vulkaancomplex van Bárðarbunga. Zoals de spleeterupties in Holuhraun zich voordoen in de noordoostelijke riftzone van het vulkaancomplex, deden de spleeterupties van Laki zich voor in de zuidwestelijke riftzone van het vulkaancomplex.

 

Deze blogpost is overgenomen op de Bárðarbunga Volcano blog: “Can the toxic gases from Holuhraun eruption be deadly?”

Bronnen:

Advertisements

Discussion

No comments yet.

Leave a Reply

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

Follow EarthlyMatters on WordPress.com
%d bloggers like this: