you're reading...
Earthquakes

Ramptoerist in Napa

Tijdens mijn jaarlijks bezoek aan Berkeley, Californië, kon ik toch niets anders dan eens de ‘ramptoerist te gaan uithangen’ in het stadje Napa en omgeving, dat 4 maanden geleden, op 24 augustus 2014, getroffen werd door een M6.0 aardbeving, de zwaarste aardbeving in de wijde omgeving van San Francisco sinds de M6.9 Loma Prieta aardbeving in 1989. En alvast één geruststelling … ik was blijkbaar niet de enige ‘ramptoerist’!

Napa20141213-51

Napa Firefighters Museum Inc, nu gesloten wegens de aardbeving. Terwijl aan de buitenzijde er niet veel van de schade te merken valt, zie je dat binnen het plafond volledig gescheurd is en dus dreigt in te storten.

Op weg van Berkeley naar Napa reis je door het kerngebied dat getroffen is door de aardbeving. Alleen is daar 4 maanden later totaal niets van te merken. Ook bij aankomst in Napa leek voor mij, als buitenstaander, alles op het eerste zicht ‘business as usual’. Als je echt niet wist dat er zich een aardbeving had voorgedaan, zou je het nooit vermoeden wanneer je door de straten van dit wijnstadje wandelt. Alleen vind je hier en daar een gebouw in stellingen en/of een afgezet voetpad. Dit lijken de enige aanwijzingen dat er mogelijk ‘iets serieus’ gebeurd is.

Een wandeling door Napa

Napa20141213-18Bij nader toezicht begint beetje bij beetje duideliijk te worden, dat er achter deze schijnbare façade van ‘business as usual’ hoogstwaarschijnlijk een minder rooskleurige realiteit schuil gaat. Aan de meeste deuren in de winkelstraten vind je immers een aanplakformulier, dat de ene keer meldt “INSPECTED. Lawful occupancy permitted” (groen), maar dat ook vele keren meldt “UNSAFE. Do not enter or occupy” (rood). In totaal blijken meer dan 160 gebouwen ‘red-tagged’ (zware schade), terwijl nog eens 1640 gebouwen ‘yellow-tagged’ (matige schade) zijn. Schijn bedriegt blijkbaar. Het Napa Firefighters Museum, nu gesloten wegens de schade opgelopen tijdens de aardbeving (‘red-tagged’), illustreert dit overduidelijk: terwijl aan de buitenzijde er geen scheurtje te bespeuren viel in de muren, bleek binnen het plafond zodanig gescheurd te zijn dat de instortingsdreiging reëel is. De totale opgelopen schade blijkt echter vooral een economische schade te zijn, in de eerste plaats een omzetverlies ten gevolge van het niet onmiddellijk kunnen heropstarten van winkel, restaurant, of andere commerciële activiteit … dus voor velen zeker geen ‘business as usual’. En dat is er nog de schade aan privé-eigendommen. Ook daar kan het prijskaartje nog serieus oplopen, zeker als je weet dat geen 6% van de eigenaars verzekerd is tegen aardbevingschade (bedenk dat aardbevingschade in België verplicht opgenomen is in de brandverzekeringspolis).

Door de specifieke ondergrond heeft Napa de sterkste grondbeweging onndergaan tijdens deze aardbeving. Op de gemodiefieerde mercallischaal (MMI) zijn intensiteitswaarden tot VIII geregistreerd. Dit betekent ‘zware’ (‘severe’) grondbeweging, waarbij zich lichte schade voordoet aan aardbevingsbestendige gebouwen, maar waarbij niet-versterkte gebouwen belangrijke schade kunnen oplopen, zelfs met gedeeltelijke instorting. In het noorden van de stad is zelfs instrumenteel een grondbeweging opgemeten die overeenkomt met een intensiteit IX, wat eerder uitzonderlijk is voor een aardbeving met een magnitude M6.0.

Toch blijft de impact op de gebouwen in Napa zeer gelocaliseerd, en bovendien toch eerder beperkt. Opmerkelijk is een vorm van ruimtelijke willekeur. Het ene gebouw vertoont heel wat schade, terwijl de gebouwen links en recht totaal dan weer totaal geen schade vertonen. De schadepatronen – hier geïllustreerd aan de hand van enkele foto’s – zijn bovendien zeer karakteristiek voor aardbevingschade, al zijn ze vaak zeer subtiel en enkel zichtbaar voor het gespecialiseerde oog.

Napa20141213-13

De Carpe Diem Wine Bar, waarvan twee van de drie hoektorens het begeven hebben (13 december 2014).

CarpeDiemNapa

De Carpe Diem Wine Bar, de ochtend na de aardbeving (25 augustus 2014). Let vooral op het puin op het voetpad, alsook de afgerukte luifels. Het nachtelijke uur (3h20 in de ochtend) was dan ook een geluk bij een ongeluk. Stel gewoon dat de aardbeving zich voordeed overdag.

Napa20141213-01

Een klassieker bij een intensiteit VIII: bakstenen schoorstenen die instorten.

Napa20141213-55

Een van de meest beschadigde huizen. Dit ‘wooden-frame’ huis is gewoon van zijn sokkel gegleden en is volledig scheefgetrokken. Klaar voor de sloop!

Napa20141213-45

Een subtiel schadegeval: door het trillen is het betonnen omhulsel van een zuiltje volledig losgekomen, zodat het centrale betonijzer zichtbaar wordt.

Napa20141213-21

Diagonale scheuren doorheen muren vormen ook een klassiek schadepatroon ten gevolge van aardbevingen.

Dat de schade relatief beperkt is, heeft alles te maken met het feit dat het grootste deel van de moderne gebouwen aardbevingsbestendig gebouwd zijn, en dat vele historische gebouwen een ‘retrofitting’ – ttz. verstevigingsprogramma – hebben ondergaan. De zwaarste schade deed zich dan ook voor aan ‘wooden-frame’ huizen en niet-versterkte bakstenen gebouwen. 200 mensen geraakten gewond tijdens de aardbeving. 1 dodelijk slachtoffer viel te betreuren, hoogstwaarschijnlijk door een rondvliegend televisietoestel. Deze zeer lage menselijke tol heeft grotendeels te maken met het nachtelijke uur van de aardbeving (3h20 in de ochtend). Doordat vooral gevels en/of ornamenten aan gebouwen het begaven en zo heel wat puin op de voetpaden terecht kwam, had deze aardbeving heel wat meer slachtoffers gemaakt overdag. Een geluk bij een ongeluk!

De West-Napabreuk

De South Napa M6.0 aardbeving deed zich voor op de West-Napabreuk, een van de NNW-SSE-lopende breuken in het noordelijke deel van de Bay Area (Meer informatie over de geologie achter de aardbeving vind je terug op deze USGS webpagina). Er ontstond een oppervlaktescheur met een lengte van ongeveer 15 km. Deze oppervlaktescheur, met een laterale, coseismische verplaatsing van maximaal 45 cm, doorkruiste een residentiële buitenwijk van Napa, Browns Valley. Dit leverde trouwens één van de meest tot de verbeelding sprekende foto’s op van de ‘day after’, namelijk jonge skaters die gretig gebruik maakten van het opgeplooide wegdek.

MeadowbrookSkating

De oppervlaktescheur ter hoogte van Meadowbrook Lane in de residentiële buitenwijk van Napa, waarop skaters zich de ochtend nadien al konden uitleven. Bemerk dat de huizen nauwelijks beschadigd zijn. Het gezichtspunt is gelegen in het verlengde van de oppervlaktescheur.

Plots ontdekten bewoners van de Browns Valley wijk dat ze hun huis gebouwd hadden pal op een actieve breuk, eigenlijk iets dat in Californië bij wet verboden is. Maar ja, dan moet je wel alle actieve breuken kennen. En tot 24 augustus 2014 wist niemand dat de West-Napabreuk door Browns Valley loopt …

Van al de schade in de Browns Valley residentiële wijk, is er 4 maanden later niets meer terug te vinden. Alle schade aan het wegdek, de boordstenen en voetpaden is hersteld. Enkel de huizen die pal op de oppervlaktescheur liggen, staan in de stijgers. Opvallend is dat de naburige huizen totaal niet beschadigd zijn buiten wat huisraad dat sneuvelde tijdens de aardbeving.

Maar ook meer naar het zuiden, in de wijngaarden langs Buhman Avenue, is van de oppervlaktescheur na 4 maanden niets meer te merken. De scheuren in de grond zijn of door najaarsregen weggevaagd en volledig overgroeid met gras.

Napa20140824-surfaceruptureBuhmanAvenue

De oppervlaktescheur langsheen een wijngaard ter hoogte van Buhman Avenue, net ten zuiden van de Browns Valley residentiële wijk (foto genomen op 31 augustus 2014).

Napa20141213-54-BuchmanAvenueSurfaceRupture

Van deze oppervlaktescheur is op 13 december 2014, 4 maanden na de aardbeving, niets meer te merken.

 Maar voor de bewoners van Browns Valley is het aardbevingsleed mogelijk nog niet voorbij. Onderzoek wijst immers uit dat de West-Napabreuk niet alleen tijdens de aardbeving voor tientallen centimeter lateraal verschoven is (‘coseismic slip’), maar dat nadien de breuk is beginnen “kruipen” (‘afterslip’). In de eerste maand na de aardbeving bedroeg deze onvoelbare kruipbeweging nog tientallen centimeter. De voorspellingen geven aan dat de komende maanden deze kruipbeweging nog verantwoordelijk kan zijn voor meerdere tientallen centimeter verplaatsing. En dat blijkt een hele nieuwe uitdaging voor de betrokkenen, want wanneer ga je nu definitief herstellen. Wanneer gaat de huiseigenaar zijn huis definitief oplappen? En wanneer gaat de overheid de nutsvoorzieningen (rioleringen, waterleidingen, …) definitief kunnen herstellen?

Generale repetitie

Wat ik vooral overhoud aan mijn kort bezoek aan Napa is dat een ‘sterke’ (‘strong’) aardbeving van magnitude M6.0 niet onoverkomelijk moet uitgroeien tot een dodelijke natuurramp, verre van! En eigenlijk is dat enigszins geruststellend wanneer je in aardbevingsgebieden vertoeft. Toch in aardbevingsgebieden waar overheden, hulpdiensten en burgers voorbereid zijn. Cruciaal hierbij lijkt me het consequent naleven van de strikte aardbevingsbestendige bouwvoorschriften bij nieuwbouw en het systematisch ‘upgraden’ van oudere gebouwen om beter bestand te zijn tegen aardbevingen. De manier waarop Napa en omgeving deze M6.0 aardbeving heeft doorstaan, is zeker een ‘good practice’, zeker als je het vergelijkt met de M6.0 Camposanto aardbeving, die de streek van Emilia Romagna in Noord-Italië trof op 20 mei 2012 (zie ‘Van L’Aquila tot Emilia Romagna’).

En misschien nog het meest geruststellende aan deze ‘good practice’ voor, tijdens en na de South Napa aardbeving, is de vaststelling dat de Bay Area eigelijk vrij goed voorbereid is op de volgende ‘Big One’. Deze M6.0 aardbeving kan dan ook best beschouwd worden als de ‘generale repetitie’ voor de verwachte M7.0 aardbeving op de Haywardbreuk (zie ook ‘Geprangd tussen actieve breuken (1)’, ‘Geprangd tussen actieve breuken (2)’), die een ware schokgolf door de dichtbevolkte East Bay zal jagen. Op volgende simulatie ziet u hoe de intensiteit van grondbeweging zich bij een M7.0 aardbeving door de East Bay voortplant (M7.0 Earthquake Simulation for Hayward Fault, California).

Uitgebreide informatie en fotogallerij over de M6.0 South Napa aardbeving is terug te vinden op de speciale webpagina van California Earthquake Clearinghouse.

Andere bronnen:

 

Dit artikel is ook verschenen op mijn WeetLogs blog “Planeet Aarde” (URL).

Advertisements

Discussion

Trackbacks/Pingbacks

  1. Pingback: Ramptoerist in L’Aquila › Planeet Aarde - May 3, 2015

  2. Pingback: Ramptoerist in L’Aquila | EarthlyMatters - May 3, 2015

Leave a Reply

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

Follow EarthlyMatters on WordPress.com
%d bloggers like this: