you're reading...
Uncategorized

Misschien moet de gaskraan helemaal niet verder dicht

Enkel en alleen vanuit het perspectief van de aardbevingsveiligheid in Groningen, kan de huidige aanpak van de Nederlandse overheid, op basis van meest recente wetenschappelijke inzichten wat betreft geïnduceerde seismiciteit, sterk in vraag worden gesteld. Deze rigide aanpak, geëxpliciteerd in de opeenvolgende gasbesluiten, wordt vooral gestuurd door administratoren, managers en politici. Hierbij wordt “bij wet” vastgelegd hoeveel gas maximaal mag worden gewonnen het komende jaar. Om uit de uitzichtloze Groningse impasse te geraken, lijkt het me hoogdringend dat deze aanpak plaatsmaakt voor een dynamisch risicomanagement, dat in de eerste plaats gestuurd wordt door – liefst onafhankelijke – aardbevingswetenschappers.

Traffic lightsDe kern van zo’n dynamisch risicomanagement vormt een “flexibel verkeerslichtsysteem” (adaptive traffic light system), waarbij kort op de bal wordt gespeeld en dus van dag op dag de gaswinning sector per sector gereguleerd wordt vanuit de bekommernis het aardbevingsrisico minimaal te houden. Groen licht betekent dat de gaswinning geen aardbevingsrisico inhoudt; oranje licht betekent dat de gaswinning voor een tijdje dient te worden teruggeschroefd; en rood licht betekent dat de winning in een bepaalde sector moet worden stilgelegd omdat de aardbevingsveiligheid niet meer kan worden gegarandeerd.

De eerste – en belangrijkste – stap in deze dynamische aanpak is een antwoord te geven op de vraag “wat is een aanvaardbaar aardbevingsrisico voor de betrokken gemeenschap?”. Het antwoord op deze vraag, uitgedrukt als een drempelwaarde, zal uiteindelijk de volledige productieregulering sturen. Wat aardbevingen betreft hebben we het dan over de maximaal aanvaardbare grondbewegingen (verantwoordelijk voor mogelijke schade en verwondingen), die kunnen vertaald worden in maximaal aanvaardbare magnitudes. Deze proactieve aanpak, waarbij in samenspraak met alle betrokkenen op zoek wordt gegaan naar een maatschappelijk aanvaardbaar aardbevingsrisico, staat in schril contrast met het, door vele actiegroepen gepropageerde, voorzorgsprincipe, dat een utopische “nul risico” voorhoudt, en uiteindelijk enkel resulteert in een BANANA standpunt: “Build absolutely nothing anywhere near anything”.

Deze maatschappelijk gedragen drempelwaarden dienen vervolgens om het dynamische verkeerslichtsysteem te kalibreren. En dit gebeurd vanuit aardbevingswetenschappelijke kennis en inzichten.

Eén voorbeeld: aardbevingen – ook geïnduceerde – volgen een zekere wetmatigheid die de frequentie van voorkomen koppelt aan de magnitude (gekend als de Gutenberg-Richterwet). Eenvoudig gesteld, zegt de wet dat voor elke 10 aardbevingen van magnitude 1, een aardbeving van magnitude 2 kan verwacht worden; voor elke 10 aardbevingen van magnitude 2 (en dus al 100 aardbevingen van magnitude 1), een aardbeving van magnitude 3; enz. Stel nu dat de drempel voor aanvaardbaar risico op magnitude 3 vastgelegd is in een bepaalde winningssector. Dit zou kunnen betekenen dat het licht op oranje zou springen bij de tweede aardbeving van magnitude 2; en op rood bij de vijfde aardbeving van magnitude 2. Dit om de kans op een aardbeving met magnitude 3 in die winningssector zo klein mogelijk te houden.

Eenmaal operationeel, zit nu eigenlijk de aardbevingswetenschapper aan de gaskraan. Na elke aardbeving, hoe klein ook, worden de aardbevingskarakteristieken geanalyseerd, wordt in alle transparantie gecommuniceerd, wordt het aardbevingsrisico herbekeken en bijgesteld en wordt de gaswinning gereguleerd. En gaat dus de gaskraan wat meer dicht, of kan de gaskraan weer wat meer open. Doordat dit dynamisch risicomanagement vanuit de wetenschap gestuurd wordt, wordt het ook mogelijk dit flexibele verkeerslichtsysteem steeds te verfijnen op basis van voortschrijdend wetenschappelijk inzicht, om zo uiteindelijk toe te laten dat de aardbevingsveiligheid steeds beter kan gegarandeerd worden bij verdere gaswinning.

In plaats van zich vast te pinnen op één cijfertje – het maximaal volume te winnen gas – zou de regulerende overheid beter in een volgend gasbesluit alle betrokken actoren het engagement vragen om zo snel mogelijk een dynamisch verkeerslichtsysteem uit te werken voor de toekomstige gaswinning in Groningen. En wie weet, misschien moet dan de gaskraan helemaal niet verder dicht!

Dit opiniestuk is verschenen in De Volkskrant op 20 januari 2015 onder de titel “Kijk flexibeler naar gaswinning”.

Advertisements

Discussion

No comments yet.

Leave a Reply

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

Follow EarthlyMatters on WordPress.com
%d bloggers like this: