you're reading...
Earthquakes, Education, Geology & Society, Science communication

Aardbevingsdreiging nooit zo dichtbij

De aardbevingstorm die sinds de Amatrice-aardbeving (zie ook ‘L’histoire se répète’) in augustus over Centraal-Italië raast, heeft een opmerkelijk neveneffect. Plots lijkt de aardbevingsdreiging (earthquake hazard) zo dichtbij, niettegenstaande het drama zich op meer dan duizend kilometer van Brussel afspeelt. Centraal-Italië is nu eenmaal een van de favoriete vakantiebestemmingen van de Vlaming.

Dit merk ik deze week ook aan mijn inbox, met bijvoorbeeld een email van bezorgde reisleider die zich afvraagt of hij een reis naar Zuid-Italië, gepland in het voorjaar van volgend jaar, best niet zou uitstellen tot de aarde terug ‘tot rust is gekomen’ in Italië; of een email van een kennis die zich zorgen maakt over de aardbevingsbestendigheid van hun buitenverblijf in De Marken. In het avondjournaal is te horen dat sinds augustus het annuleringen regent bij de hotels in Centraal-Italië, zelfs ver van het getroffen gebied. Plots beseffen velen dat hun geliefd vakantieoord ook een gevaarlijke plek kan zijn.

terremoti-europa-ingv

Op deze seismische dreigingskaart van Europa is duidelijk te zien dat in Italië, naast Griekenland en Turkije, de seismische dreiging zeer hoog is (diep rode kleuren). De seismische dreiging wordt hier uitgedrukt als de 10% kans dat een bepaalde piekgrondversnelling (PGA) overschreden wordt in een tijdsperiode van 50 jaar (internationale standaard).

Hun bezorgdheid is legitiem, maar legt ook een blinde vlek bloot bij de overheid. Haar onderdanen blijken immers slecht ingelicht over de ware toedracht van de aardbevingsdreiging in Italië. Want deze is niet van de ene dag op de andere opgedoken, omdat het nu in de media komt omwille van de dramatische reeks van aardbevingen. De aardbevingsdreiging is steeds groot geweest in het aardbevingsgevoelige Italië, en zal dat ook blijven, zelfs nadat de aarde (schijnbaar) ‘tot rust is gekomen’. En zo is er nu toch ook een positieve kant aan al die media-aandacht, namelijk een bewustwording bij de Vlaming dat niet alles dolce far niente is in Italië.

Ook natuurrampen zijn geglobaliseerd in de wereld van de eenentwintigste eeuw. Wie had voor 2004 ooit gedacht dat een tsunami de dodelijkste natuurramp in Zweden zou worden (er vielen 543 Zweedse slachtoffers op de Zuidoost-Aziatische kusten door de tsunami van 26 december 2004). Als reizende wereldburger stellen we ons steeds meer bloot aan alle mogelijke natuurgeweld dat we in ons thuisland niet kennen, zoals (zware) aardbevingen, vulkaanuitbarstingen, orkanen, … Maar zijn we ons daar ook van bewust? En zijn we daar op voorbereid?

We kunnen er inderdaad niet langer van uitgaan dat omdat België niet echt in een aardbevingsgevoelige regio ligt, dat Belgen niet blootgesteld kunnen worden aan een grote, mogelijk levensbedreigende, aardbevingsdreiging. In tijden dat ook het natuurgeweld geglobaliseerd is, is goede voorlichting dan ook geen overbodige luxe meer.

Maar wat lees je in het reisadvies voor Italië op de webstek van de FOD Buitenlandse Zaken, Buitenlandse Handel en Ontwikkelingsamenwerking? “Er zijn geen bijzondere risico’s verbonden aan reizen naar Italië alhoewel aardbevingen altijd mogelijk zijn, vooral in de Apennijnen.” En verder dat u het advies van de lokale overheden moet volgen, indien u zich in een getroffen zone bevindt. En tenslotte word je doorverwezen naar de webstek van INGV Centro Nazionale Terremoti met de lijst van aardbevingen (in het Italiaans!), en naar de webstek van de Protezione Civile (in het Italiaans!). yeah right! Wat heeft de Italië-ganger aan een lijst met aardbevingen? Wat is de Italië-ganger nu met een dergelijk nietszeggend advies? Niets!

getquakeready

Dit is een voorbeeld van een foldertje rond aardbevingsveiligheid, uitgegeven door de California Academy of Sciences in San Francisco.

Dit moet anders en concreter, zodat ook de reiziger naar Italië weet hoe zich met een aantal eenvoudige maatregelen voor te bereiden op een mogelijke (zware) aardbeving, wat te doen tijdens de aardbeving, en ook wat te doen direct na de aardbeving. Een aantal te volgen basisregels kunnen levens redden. Elke vakantieganger zou dan ook een foldertje rond aardbevingsveiligheid moeten krijgen wanneer hij of zij een reis naar Italië boekt, of tenminste de nodige nuttige informatie, samengevat in een heldere flyer, kunnen downloaden op de webstek van de FOD Buitenlandse Zaken (zie enkele voorbeelden onderaan). Bovendien zouden eigenlijk ook ter plaatse reisleiders en hoteluitbaters moeten meestappen in een dergelijk sensibiliseringsverhaal rond de mogelijke risico’s verbonden aan de steeds aanwezige aardbevingsdreiging.

Dat velen onder u meer dan ooit bewust geworden zijn dat Italië een van de meest aardbevingsgevoelige bestemmingen zijn in de wereld, stemt alvast geruststellend. Nu is het alleen nog een kwestie concreet advies rond aardbevingsveiligheid ter beschikking te stellen, zodat u voorbereid en zonder al te veel zorgen uw reis naar Italië kan aanvatten.


Aanvulling (3 november 2016)

Een melding van de Dienst Seismologie van de Koninklijke Sterrenwacht van België leert me dat er toch concrete ‘richtlijnen voor alle reizigers en expats die wonen of verblijven in een aardbevingsgevoelig gebied’ te vinden is op de webstek van de FOD Buitenlandse Zaken, dit sinds 2012. Inderdaad, maar toch twee bedenkingen: (1) deze richtlijnen zijn zo goed als niet te vinden; ze staan onder ‘op reis in het buitenland’, ‘veiligheidsproblemen’, ‘natuurrampen’…; (2) waarom wordt er dan geen link gelegd naar deze webpagina op elke webpagina van een land waar deze richtlijnen relevant zijn, zoals de landenpagina van Italië, bijvoorbeeld onder de hoofding ‘klimaat en rampen’?

Zoals je uit de voorbeelden hieronder kan leren, moet de sensibilisering volgens mij ook veel proactiever en visueler, met te downloaden flyers, leerrijke filmpjes, enz. Er is duidelijk nood aan wat extra risicocommunicatie …


Voorbeeld van een overzichtelijk en concreet stappenplan op weg naar aardbevingsveiligheid (California Academy of Sciences – How to prepare for an earthquake). Dit stappenplan is uitgewerkt voor inwoners van de Bay Area in Californië, en moet dan ook vertaald worden naar de concrete contexten voor reizigers naar bijvoorbeeld Italië.5.2.1.SG.02_IconsExplained_ForItunesU_FO_120731

De meest uitgewerkte webstek rond aardbevingsveiligheid is deze van de Earthquake Country Alliance met de Seven Steps to Earthquake Safety.

In het bijzonder wordt er aan de hand van diverse posters duidelijk gemaakt wat te doen om zich te beschermen tijdens een aardbeving, zoals deze poster van FEMA.

fema


Dit opiniestuk is verschenen in De Morgen van 3 november 2016: “Reisadvies voor Italië moet duidelijker en concreter”.

Advertisements

Discussion

No comments yet.

Leave a Reply

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

Follow EarthlyMatters on WordPress.com
%d bloggers like this: