you're reading...
Earthquakes, Education, Science and Society, Science outreach

Groeten uit Lombok

LombokIn de berichtgeving over de zware aardbeving die het Indonesische eiland Lombok trof op 5 augustus 2018 (USGS), blijven toch een aantal beelden bij mij nazinderen. Zoals het beeld van een aantal westerse toeristen die met hun veelkleurige rolkoffers achter zich aan langs een totaal ingestort huis op weg zijn naar ergens … ik vermoed zo snel mogelijk huiswaarts. Of het dramatische beeld van de massa toeristen die zich verdringen aan de pier om zo snel mogelijk met de ferry de Gili-eilanden te ontvluchten. Of de toeristen in de luchthaven van Lombok die voor de camera hun beklag doen dat ze niet onmiddellijk weg kunnen van dit verdomde eiland omdat alle vluchten volgeboekt zijn. Beelden die in schril contrast staan met de beelden van Indonesiërs die wanhopig naar geliefden en kostbaarheden op zoek zijn tussen het puin van wat ooit hun thuis was. En ondertussen blijft de dodentol maar oplopen. Geluk bij een ongeluk, tot op heden zijn er geen toeristen onder de slachtoffers.

Natuurlijk hebben de toeristen ook het trauma van de aardbeving doorgemaakt. Misschien meer nog dan de Indonesiërs zelf, die al het een en ander gewoon zijn als het op aardbevingen aankomt. Maar toch laten die beelden een wrange nasmaak achter. Beseffen die vluchtende – gelukkig ongedeerde – toeristen dan niet dat ze in de uren na de zware aardbeving de hulpdiensten, die op dat cruciale – mogelijk levensreddende – moment wel andere zorgen aan hun hoofd hebben, in de weg lopen? Zien zij dan niet dat de weinige boten die beschikbaar zijn, best eerst ingezet worden om de gewonden van de Gili-eilanden te evacueren? Want uiteindelijk, van zodra van de schrik bekomen, weten die toeristen dat hen eenmaal terug in eigen land het comfort van een warme thuis wacht. Dit in tegenstelling tot de zwaar getroffen inwoners van Lombok. Hen wacht een zware lijdensweg (zie ook ‘Op Lombok is de ramp allesbehalve voorbij’ – nrc.nl, 10 augustus 2018).

Toch wil ik het moraliserende vingertje achterwege laten. Want ja, hoe zou ik zelf reageren in zo’n situatie, ver weg van huis, in een vreemde omgeving, blootgesteld aan zo’n natuurgeweld? Toch valt er iets te leren uit deze chaos.

Vooreerst dat de aardbevingsdreiging geglobaliseerd is (zie ook ‘Aardbevingsdreiging nooit zo dicht bij’). Het is niet langer enkel een dreiging voor zij die in aardbevingsgevoelige gebieden wonen. Het is een dreiging voor ons allemaal, de reizende mens, geworden. Ook voor zij die in niet-aardbevingsgevoelige landen, zoals België of Nederland, wonen. De geïnterviewde toeristen laten duidelijk blijken dat ze totaal niet doorhadden dat iets dergelijks überhaupt kon gebeuren op dit idyllische vaktantieoord. Vulkanen, dat wel, dat geeft hoogstens wat nachtelijk spektakel, maar aardbevingen, dat niet. De schoolboeken aardrijkskunde zitten blijkbaar al heel ver weggestopt op zolder.

Om zich te beschermen tegen aardbevingen geldt eigenlijk maar één vuistregel: wees voorbereid! Ik vrees alleen dat je het aantal toeristen op Lombok, dat zich weldegelijk heeft voorbereid op mogelijke aardbevingen, op één hand kan tellen. Hoeveel toeristen zouden op voorhand een eigen noodplannetje hebben uitgewerkt? Hoeveel Belgische Indonesiëgangers zouden de webpagina van Buitenlandse Zaken met richtlijnen voor verblijf in aardbevingsgevoelige gebieden geraadpleegd hebben? Ik vrees zo goed als geen enkele.

getquakereadyMaar het wordt ook tijd dat reisorganisaties en reisbegeleiders hun verantwoordelijkheid nemen. Bij het boeken van reizen naar aardbevingsgevoelige gebieden, of het nu gaat over een all-invakantie of enkel vliegtickets, zouden zij mensen daarover tenminste moeten informeren, hen verwijzen naar relevante webpagina’s, of hen zelfs een kleine flyer meegeven met richtlijnen. En neen, hierin schuilt geen gevaar dat men mensen gaat afschrikken om nog bepaalde bestemmingen aan te doen. Integendeel. Een verwittigd mens telt uiteindelijk nog altijd voor twee.

Ook ter plekke moeten reisorganisaties meer proactief met de aardbevingsdreiging omgaan. Reeds in de selectie van hun aanbod aan hotels kan men rekening houden met aardbevingsbestendigheid. Reisbegeleiders ter plaatse zouden hun klanten, naast de klassieke uitleg over al wat er in de omgeving te beleven valt, de nodige instructies kunnen geven over hoe zich voor te bereiden op een mogelijke aardbeving, wat te doen tijdens de aardbeving, alsook de nodige afspraken te maken over wat er te gebueren valt na een zware aardbeving. Met zo’n noodplan kan dan immers vermeden worden dat in de eerste uren na een aardbeving toeristen voor de voeten lopen van de hulpdiensten. Evacuatie kan dan later op een meer georganiseerde manier gebeuren.

Maar laten we afspreken dat je, alvorens je je volgende reis plant, toch nog eens die schoolboeken aardrijkskunde van onder het stof haalt. Dan weet je tenminste al welke natuurfenomenen je mogelijk allemaal te wachten staan op je gedroomde reisbestemming. Wees gewoon voorbereid!


Dit opiniestuk is verschenen in De Morgen van 10 augustus 2018: “Toeristen, wees voorbereid op aardbevingen” (pdf).

 

Advertisements

Discussion

No comments yet.

Leave a Reply

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

Follow EarthlyMatters on WordPress.com
Advertisements
%d bloggers like this: