you're reading...
Geologie & Maatschappij, Kernafval

Beslissen om niet te beslissen

Stel u eens voor dat een partij zou voorstellen om een beslissing over het nemen van noodzakelijke maatregelen in de strijd tegen de klimaatopwarming uit te stellen tot 2030 om enerzijds ruim tijd te voorzien voor een grondig maatschappelijk debat over die maatregelen, en anderzijds alle ruimte te geven aan nieuwe wetenschappelijke inzichten, internationale ervaringen en vooruitgang. U kan zich wellicht al de reactie vanuit politiek groene hoek voorstellen. Moord en brand zou geschreeuwd worden over het onverantwoordelijk uitstelgedrag. Maar net dat is nu wat Groen/Ecolo zelf doet in het dossier van ons langlevende en hoogactieve kernafval.

U weet allicht – of u zou het moeten weten indien de media er wat meer aandacht had aan besteed – dat er een publieksraadpleging loopt, georganiseerd door de NIRAS (Nationale Instelling voor Radioactief Afval en verrijkte Splijtstoffen), over een eindbestemming voor het hoogactieve en/of langlevende afval in België. NIRAS stelt aan de federale regering voor om te kiezen voor een ‘systeem van geologische berging op Belgisch grondgebied’. Tot op heden heeft de federale overheid immers nog steeds geen beslissing genomen met betrekking tot het langetermijnbeheer van ons kernafval, iets dat ze volgens een Europese richtlijn eigenlijk al had moeten gedaan hebben in 2015.

Er bestaat een wetenschappelijke consensus in de internationale gemeenschap dat een geologische berging de meest duurzame oplossing is om het langlevende en hoogactieve kernafval voor een tijdsspanne van ettelijke honderdduizenden jaren – wat elk menselijk, laat staan politiek tijdskader met een paar grootteordes overstijgt – te isoleren van de biosfeer. Nu werk maken van een geologische berging verzekert dan ook dat we onze achterkleinkinderen en alle daaropvolgende generaties niet opzadelen met onze nucleaire erfenis.

Maar niet zo voor Groen/Ecolo. Tegen de wetenschappelijke consensus – en internationale wetgeving – in, verwerpen zij de optie van geologische berging en kiezen ze ervoor elke beslissing uit te stellen tot na 2100. U leest het goed, niet voor tien jaar maar voor tachtig jaar. Voor deze keuze hebben ze zich laten inspireren door de Nederlanders, die ook voor de ‘oplossing’ van het niet-beslissen hebben gekozen. Laat het maar aan onze kleinkinderen om voor een oplossing te zorgen. Ondertussen steken wij ons hoofd in het zand. Dit zou je toch niet verwachten van een partij die intergenerationele solidariteit, toch de kern van duurzaamheid, hoog in het vaandel draagt?

Groen/Ecolo kiest voor een langdurige opslag van het kernafval, met alle risico’s en kosten van dien. Ze vinden immers dat er nood is aan een grondig maatschappelijk debat. Alleen kan de vraag gesteld worden of je tachtig jaar nodig hebt voor een maatschappelijk debat. Hoe gaan ze de interesse in de kernafvalproblematiek levendig houden na 2025, wanneer de kerncentrales allemaal gesloten zijn, laat staan wanneer de kerncentrales volledig ontmanteld zijn.

Bovendien vinden ze dat alle alternatieven dienen te worden onderzocht. Alleen dat als je dan vraagt naar die alternatieven, het oorverdovend stil blijft. Hopen ze op één of ander wetenschappelijk-technologisch “deus ex machina” waarmee we het kernafval kunnen wegtoveren? Of kiezen ze dan toch voor een zeeberging? Of schieten we het kernafval dan toch de ruimte in?

Je zou Groen/Ecolo er bijna van verdenken dat ze er vanuit strategische overwegingen eigenlijk alles aan doen om het allemaal zoveel mogelijk op de lange baan te schuiven en het prijskaartje te doen oplopen door NIRAS ertoe te dwingen een ad-hoc kortetermijnbeheer te voeren.

Dat er een breed maatschappelijk debat aan de orde is, staat buiten kijf, maar dan wel vertrekkende vanuit het uitgangspunt waarrond een wetenschappelijke consensus bestaat, met name de geologische berging. In de klimaatproblematiek gaat men toch ook niet alle alternatieve modellen van de klimaatontkenners in overweging nemen. Dit maatschappelijke debat zal sowieso de komende decennia centraal staan, eenmaal een beslissing genomen is. En ook wetenschappelijke en technologische ontwikkelingen hebben nog alle tijd om uiteindelijk bij te dragen tot de meest duurzame oplossing. Wetenschappelijk en technologische innovatie gaat tegenwoordig immers zo snel dat als er niets gevonden wordt tegen de tweede helft van deze eeuw, er waarschijnlijk niets nieuws meer zal komen. De wetten van de fysica gaan we uiteindelijk niet kunnen veranderen, ook niet in 2100.

Laat ons Nederland in deze niet als gidsland nemen door te beslissen om niet te beslissen. Het is niet aan onze kleinkinderen om onze nucleaire erfenis op te ruimen. Het is aan ons! En dat doen we door nu te kiezen voor een geologische berging.


Dit opiniestuk is online verschenen in De Tijd op 27 mei 2020 (URL).

Discussion

No comments yet.

Leave a Reply

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

Follow EarthlyMatters on WordPress.com
%d bloggers like this: